{"id":32612,"date":"2026-10-19T15:58:10","date_gmt":"2026-10-19T14:58:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.twenterandlive.nl\/?p=32612"},"modified":"2026-10-19T15:58:10","modified_gmt":"2026-10-19T14:58:10","slug":"nacht-van-de-nacht","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.twenterandlive.nl\/?p=32612","title":{"rendered":"Nacht van de Nacht"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>Wandelen tussen mammoeten: hoor hoe Nederland 130.000 jaar geleden klonk<\/strong><strong><em>Natuur en Milieu Overijssel<\/em><\/strong> <strong><em>organiseert Nacht van de Nacht: &#8220;doe onnodig licht uit en bescherm de nacht&#8221;<\/em><\/strong>&nbsp;<strong>Zwolle, maandag 19 oktober<\/strong>&nbsp;&#8211; <strong>Hoe klonk Nederland toen de nachten nog aardedonker waren? Op zaterdag 24 oktober kunnen bezoekers dat zelf horen tijdens de Nachtdiersymfonie, een audiowandeling bij de Nooterhof in Zwolle met geluiden van onder meer mammoeten, kraanvogels en lynxen, uit een tijd waarin de nacht nog donker was. Dat is in nog geen 150 jaar compleet veranderd: Nederland staat inmiddels wereldwijd in de top van landen met de meeste lichtvervuiling. De Natuur en Milieufederaties (NMF) vragen daar aandacht voor tijdens de<\/strong> <a href=\"https:\/\/r.smtp.adaptivity.it\/tr\/cl\/PBk5GPirUDtEhSYZB8T7-67YsfJlNjtRGBy4PJK51ktMTkmLE_1dFEKxIWBsQ-HlhspldvlfDVHjWgGasGEur7kkXUQyWdyIiczRgR6Vpv-inccolg4e-X-4MBBCwvFmVC9bXynO0M_HjkCutVjZDiYDXc9PVRqLdfqWje50NNu8y_jmjR1n4Llgjq5ySL-qBw_vH0KOytBG5nG7YiFwo5W710AiF_UmUOnryUs-O8pab_9aqfDGjs5ZRL-cTtiYmoszEFE9MPydndb1fj7MdiN-HqDQXGRVBrAg8h3re2ZWPuJsm3HltIL_ZmESTXSnO2pRwM7OqWU_PINfVZDjqpPzrrXeVG7toc_7Lv4eJpX64TQC_NapM7z0ywnSb8yD0piJePMt9WtLcOL2PbzqVDgoF4JtknEJoDVXtHzF4uRQF8s6W6TD_Ig\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Nacht van de Nacht<\/strong><\/a><strong>, die zij jaarlijks organiseren.<\/strong>&nbsp;<img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/r.smtp.adaptivity.it\/im\/2159361\/1d4d47876f2e2e54986f4a73848743136b5467d3edb31b90b133c7281840aa0b.jpg?e=MsUB9vOQ2ecr9MQ45t7DkTl5QDKczFd_yHwYBNHn3SY7TyuWOwzUBsiOa5WHUlCvWEqzeYLzN6aqdW6Er7-S1rJzuvpO3UzgZSEPxgIQyvdFnCiEK1cnJk3ONFNMPbxO94dr2Oa3Yu0Bi93o6l2rg_UIx5JuIx2VFYDX5lP7iAyW4Oe5oudQ4nevZ2jpV9pC6N_F4lu0d9mDR3Fa2X8KsdAwopcO1kupY0wTxxV9l62ifjQW7JlJkNf91YbBjCOD8rgU\" width=\"100%\" height=\"auto\">&nbsp;<strong>Nachtdieren hebben duisternis nodig<\/strong>Nederland staat wereldwijd in de top van landen met de meeste lichtvervuiling* en dat raakt de natuur direct. Meer dan de helft van alle diersoorten is primair nachtactief en heeft duisternis nodig om te kunnen navigeren of jagen. De egelpopulatie daalde dit jaar bijvoorbeeld opnieuw.** Miljarden insecten raken uitgeput door nachtelijk licht, en bij haaien remt kunstlicht de aanmaak van melatonine.*** Geen enkel dier kan zich afsluiten voor kunstlicht.&nbsp;&#8220;Voor egels, insecten en al die andere nachtdieren is duisternis een levensvoorwaarde,&#8221; zegt Annie van de Pas, directeur-bestuurder van de Natuur en Milieufederaties. &#8220;Wij zijn niet tegen licht, maar wel tegen licht dat onnodig aanstaat of verkeerd staat afgesteld. Als iedereen bewuster met licht omgaat, krijgen nachtdieren hun leefgebied terug en herstelt de biodiversiteit stap voor stap.&#8221;<br>De oplossing is eenvoudig: doe onnodige lichten uit, gebruik timers, richt armaturen naar beneden en kies warm licht van maximaal 2700 kelvin.<br>&nbsp;<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/r.smtp.adaptivity.it\/im\/2159361\/073dc594de5c386bf4ff109c640febf57dcfdb028e04e77ca99fc829b76440c9.jpg?e=Syei2ftwu4ucdXskcXsLKQ6L1UsHj3fwE3322bBzOvp-TO-VPxnmp7gC8n6QRCXdGe6lHKAjhH6hpdK2a3xGnzxTQCDE9x9bSDq2akr0Fba8xSGzum704tNpex-Lu6sbYsGUPu33qriBBwcjBsC31vWGkPA74TA3WJCIAGM62T3oJY8pAqaPu0D1WxzsiTAkahPAHfim_ZXcyuWGtDDpjWVv58dZUZA6GpA07lnPP87Z_gAg5R4FnxcU_JbYP3TPkXhco86-U_mrvifVcn9RWw\" width=\"100%\" height=\"auto\"><strong>Vijf tijdperken in \u00e9\u00e9n wandeling<\/strong>Duizenden jaren geleden was de nacht aardedonker. In nog geen 150 jaar is dat veranderd. Daarom laten de Natuur en Milieufederaties mensen horen wat de nacht ooit was en wat er mede door kunstlicht verloren is gegaan, met de Nachtdiersymfonie. Een audiowandeling, mede ontwikkeld met KNAW-ecoloog Kamiel Spoelstra, die wandelaars meeneemt door een Nederland van 130.000, 30.000, 1.000, 150 en 25 jaar geleden. Ze horen onbekende mammoetgeluiden, honderdduizenden kraanvogels boven een ijzige steppe, het geschreeuw van een opgejaagde lynx, op locaties waar deze dieren echt hebben geleefd.&nbsp;<em>&#8220;Wanneer kun je geluiden horen van een uitgestorven dier in een nachtelijke omgeving waar ze echt hebben geleefd?&#8221;,<\/em> zegt Spoelstra. <em>&#8220;<strong>Het is belangrijk dat er meer aandacht komt voor de impact van lichtvervuiling op dieren. Het positieve is dat we allemaal kunnen bijdragen aan een betere leefomgeving.&#8221;<\/strong><\/em>&nbsp;In Overijssel&nbsp;vindt de Nachtdiersymfonie plaats bij de Nooterhof, onderdeel van een groots programma met nachtelijke activiteiten waarmee jong en oud de nacht kan beleven. <a href=\"https:\/\/r.smtp.adaptivity.it\/tr\/cl\/yaCPshf-ilaolFleyQq8rH-k4M0k0qPCXU3x-n-YxXZH9PTUSbPMa-4IELD2Qp0wkoJvyL6D8C84NqMHhBCV96tQ-WFVgE0Xd7gbmKK6hEDscs09FzrswmNW5hGwdSXdFGf4SCsYwwo3jhXEtC39UcgybpnquTUdr2-HPMG6GfwDaifTjXfWa2jCM381pW_QergDQAvWMcdBDqH3NLEb44pIjbb6t39RYY8TDxve7b4UvQo2Bxbx-Epl_3Q85CqgiqmWhsepsSEnxOLc8ehfngTTC5d0Zfpu-68RXpv85wNYRC4W9Z5wyk3i9bj4fHPHttG3dpMr7PTcYX8I1oquUKJSGDgkV18iC5hguj6b6Niokk-ohme8yoPVw3HBWD-0kSpp5EkLxmOPioBK9FQsM3-w3lqTsK8wYYyfzoX2nx99CQxTJ-3MRjg44L3935lyplp2xRwxXwSt9EeRAG82nubUZuY2pqAWS8YXXbVJe7_KThOIONbY\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Lees hier verder<\/a> een volledig overzicht van het programma.&nbsp;<strong>Praktische informatie:<\/strong><strong>Tijd:<\/strong>&nbsp;19.00 tot 22.00 uur<strong>Startlocatie:<\/strong>&nbsp;Goertjesweg 3, 8013 PA Zwolle<strong>Inschrijven:<\/strong> kan ter plekke bij de kraam&nbsp;<strong>Veel bijzondere activiteiten in Overijssel<\/strong>Naast de Nachtdiersymfonie kunnen bezoekers op zaterdag 24 oktober op allerlei plekken in Salland,&nbsp;Twente en de kop van Overijssel<strong>&nbsp;<\/strong>deelnemen aan een enorm gevarieerd aanbod aan activiteiten, zoals:&nbsp;<strong>Sterrenwacht Cosmos in Lattrop, bekijk de maan van dichtbij<\/strong><strong>Natuurhus in Almelo, diner bij kaarslicht, fotowedstrijd lichtvervuiling en doe-opdrachten<\/strong><strong>Museum Hengelo, mini-festival met po\u00ebzie, muziek en verhalen<\/strong><strong>Kinderboerderij Ommen, zintuigenwandeling, ruik hoor en proef het donker<\/strong><strong>Quintus in Kampen, Festival met kampvuur, concert, dans, braakballen pluizen, silent disco<\/strong> <strong>en meer<\/strong>&nbsp;Een volledig overzicht van alle activiteiten staat op <a href=\"https:\/\/r.smtp.adaptivity.it\/tr\/cl\/dM0xQschXxJwpG-gEFfqLMU-DE5o6tpN3hPI4kyp3Euw9jETuG7E2l3f3-0VjPUfxP_ao5EF-CPfpdqQVNCIw9THqrcetT_uQTdQyWeCxCI4uofVyB37MN3yhH2jw8nfeupVxTa7mzBzuiZw5WmfU85DjRRNJqlgDQnX9iFh1VmNzt78GJOQHUXhpiMmi8N_aTqGiKQoPTdUl1-bGWoK0mHr_jnXGd7IpRKyM9Vywt4teZKeADKdAH2xHkDZ6TS-ucHtJNcZ5MDooycsdDv3mRAIaA6sHK3V1G37hjwHCyYPP_E41Le1yG2eVUecZCnQp6ZM9UEZxvKMAdyueIqlcHageIDJGzjqSTi6d4-OWUxJ5acsRUmrmbktk4VPRJZjLVh9I_d3DRs87QFX-5P0Zz0HYPuJC2XmojglvTVJR8pRAkJb4TxJ\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">nachtvandenacht.nl<\/a>.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>Over de Natuur en Milieufederaties<\/strong>De Natuur en Milieufederaties (NMF) werken aan een groen en gezond Nederland. Al ruim 20 jaar organiseren zij in elke provincie de Nacht van de Nacht, waaraan jaarlijks ruim 11.000 mensen meedoen. Het hele jaar door werken zij aan meer donkerte, met drie pilotgebieden, een handreiking verdonkeren voor gemeenten en een landelijk netwerk van vrijwillige Nachtwachters.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wandelen tussen mammoeten: hoor hoe Nederland 130.000 jaar geleden klonkNatuur en Milieu Overijssel organiseert Nacht van de Nacht: &#8220;doe onnodig licht uit en bescherm de nacht&#8221;&nbsp;Zwolle, maandag 19 oktober&nbsp;&#8211; Hoe klonk Nederland toen de nachten nog aardedonker waren? Op zaterdag 24 oktober kunnen bezoekers dat zelf horen tijdens de Nachtdiersymfonie, een audiowandeling bij de Nooterhof [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-32612","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-geen-categorie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.twenterandlive.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32612","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.twenterandlive.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.twenterandlive.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.twenterandlive.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.twenterandlive.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=32612"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.twenterandlive.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32612\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32613,"href":"https:\/\/www.twenterandlive.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32612\/revisions\/32613"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.twenterandlive.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=32612"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.twenterandlive.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=32612"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.twenterandlive.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=32612"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}